Giới thiệu sơ lược về sân vườn Nhật Bản
Vườn Nhật Bản bắt nguồn từ hai truyền thống: truyền thống thời tiền sử có nguồn gốc từ những khu rừng rải sỏi hoặc bãi đá cuội thiên nhiên, và truyền thống chịu ảnh hưởng từ Trung Quốc và Hàn Quốc biểu hiện qua các yếu tố như ao, suối, thác nước, đá và thảm thực vật. Nghệ thuật sân vườn Nhật Bản là sự hòa trộn giữa hai truyền thống này cùng với quá trình tương tác, chắt lọc theo thời gian Nhật Bản đã tạo ra được những khu vườn đẹp và tinh vi nhất thế giới, mang một thiên nhiên thu nhỏ vào trong chính khu vườn của mình.
Ngày nay, vườn Nhật Bản đang dần thích ứng với các nhu cầu của xã hội hiện đại và có ảnh hưởng lớn đến các khu vườn ở những quốc gia khác trong khu vực cũng như trên thế giới.
Đặc điểm nổi bật của sân vườn Nhật Bản
Phong cách sân vườn Nhật Bản được ưa chuộng ở hầu hết các quốc gia trên thế giới chính bởi sự giản dị nhưng đầy tỉ mỉ của của khu vườn. Để sở hữu một khu vườn mang phong cách Nhật Bản đó không phải là một điều đơn giản.
Vườn Nhật đặc trưng bởi sự hòa quyện giữa đơn giản và sâu sắc mang đậm tính thiền. Những khu vườn ấy biểu lộ vẻ đẹp thuần tịnh của thiên nhiên, hài hòa giữa trầm lắng và bình dị, khơi nguồn cho những tư duy thâm thúy gợi lên lòng cá nhân những cảm nhận về giá trị thực sự của cuộc sống này.
Sự cân bằng, tính đồng nhất chính là trọng tâm của nghệ thuật kiến tạo vườn Nhật. Khu vườn tạo cho người ngắm một cảm giác đồng nhất, chan hòa, không tách biệt với thiên nhiên, hình dáng kiến trúc của ngôi nhà và dáng vẻ tự nhiên của khu vườn như đang hòa quyện vào nhau tạo nên một dáng vẻ mới .
Những khu vườn Nhật Bản thường mang vẻ đẹp thanh thoát, giản dị và gần gũi với thiên nhiên. Vườn cảnh truyền thống của Nhật Bản mang nét đặc trưng nổi bật với sự sắp xếp ngăn nắp giữa các vật thể thiên nhiên thu nhỏ qua bàn tay con người.
Yếu tố quan trọng trong vườn Nhật Bản
Đá
Đá được xếp thành các tác phẩm đại diện cho núi, thác nước và cảnh biển gồ ghề. Sự tương phản giữa sườn núi, đồng cỏ và thung lũng được chỉ định bởi các loài cây và cây bụi khác nhau được cắt tỉa và tạo thành nhiều hình dạng khác nhau.
Cây và cây bụi
Cây và cây bụi được sử dụng để kết nối và cung cấp sự chuyển tiếp giữa các cảnh vật khác nhau trong khu vườn.
Đất
Đất được bồi đắp thêm để tạo ra những ngọn đồi nhân tạo.
Nước
Hệ thống mạch nước chảy liên tục để tạo thành các dòng chảy đi qua hồ cá, dòng suối hoặc hòn non bộ tiểu cảnh thác nước.
Các yếu tố bổ sung
Các yếu tố bổ sung khác nhưng không kém phần quan trọng như:
- Hàng rào và tường để phân chia các khu vực trong sân vườn.
- Lối đi và cây cầu để dẫn dắt người xem thưởng thức những góc ấn tượng và tận hưởng khu vườn một cách trọn vẹn.
Nguyên tắc khi thiết kế sân vườn Nhật
Nghệ thuật thiết kế sân vườn Nhật Bản cũng giống như các loại hình nghệ thuật khác, mà trong đó người kỹ sư phải sử dụng ngôn ngữ sáng tạo và tư duy riêng để diễn đạt ý tưởng của mình theo dạng hữu hình.
Để đạt được những điều đó, ngoài các nguyên tắc trong thiết kế cảnh quan như tính thống nhất, sự cần bằng hay tính cần đối và lặp lại… người kiến trúc sư cần tuân thủ 2 nguyên tắc chính:
Tỷ lệ thu nhỏ
Các yếu tố như đá và hồ nước được sử dụng để mô phỏng các cảnh quan lớn hơn như núi, sông. Mặt khác, áp dụng tỷ lệ thu nhỏ sẽ làm không gian cảnh quan trông có vẻ lớn hơn so với thực tế.
Sự bất đối xứng
Tất cả các thành phần và yếu tố trong sân vườn đều được sắp xếp bất đối xứng, đôi khi là ngẫu nhiên có chủ đích. Đặc biệt, không có yếu tố đơn lẻ nào chiếm ưu thế hoặc quá nổi bật trong tổng thể.
Một số nguyên tắc khác
- Yếu tố tương phản: tạo sự khác biệt rõ nét giữa các yếu tố
- Đường thẳng: Tạo nên sự yên bình
- Đường cong: làm mềm các hiệu ứng
- Yếu tố mở: cho thấy sự tương tác giữa các yếu tố
Nguồn gốc của tất cả các nguyên tắc cơ bản ở đây để ta hiểu rằng mỗi khu vườn đều là một tác phẩm nghệ thuật. Tuy nhiên, thách thức chính đối với các kiến trúc sư cảnh quan là làm nổi bật bản chất bên trong của một khu vườn theo cách mà nó đẹp trong tất cả các mùa trong năm.